Tuz Gölü’nün 8 bin yıllık öyküsü
Türkiye’nin tuz ihtiyacının büyük bölümünü karşılayan, dünyanın sayılı tuz kaynaklarından birisi olan Tuz Gölü’nün, 8 bin yıl önce de insanlığın tuz ihtiyacını karşıladığı ortaya çıktı.
- Trakya Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Burçin Erdoğu, İstanbul Üniversitesi Prehistorya Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mihriban Özbaşaran’ın da desteğiyle yürüttüğü “Orta Anadolu Tuz Projesi”yle, eski çağlarda tuz ticaretinin nasıl yapıldığının incelendiğini kaydetti.
İngiltere’de tuz üzerine yürütülen bir projenin Türkiye ayağını oluşturduklarını ifade eden Burçin Erdoğu, projede tuz çıkarmada kullanılan yöntemlerden hangisinin Tuz Gölü’nde kullanıldığını tespit ettiklerini söyledi. Tuzun büyük kayalar halinde kesildikten sonra işleneceği imalathanelere taşındığını ve burada kullanıma hazır hale getirildiğini belirten Burçin Erdoğu, “En eski tuz üretiminin MÖ 6000 yıllarına kadar gittiğini düşünüyoruz. 6000’li yıllarda Tuz Gölü nasıldı, tuzluluk derecesi nasıldı bunlar da araştırılacak” dedi.
Eski çağlarda tuzun çok önemli bir tüketim malzemesi olduğuna dikkati çeken Yrd. Doç. Dr. Erdoğu, tuzun özellikle yiyeceklerin saklanması ve korunmasında kullanıldığını, bunun dışında seramik yapımı, deri tabaklanması ve mumyalama gibi alanlarda da büyük önem taşıdığını ifade etti.
TUZUN ANA KULLANIM MERKEZİ
Roma ile Osmanlı dönemi arasında tuzun kaynağı bakımından farklılık olduğuna dikkati çeken Erdoğu, “Roma döneminde tuzun ana kullanım merkezi Tuz Gölü’ydü. Buradan alınan tuz, imparatorluğun pek çok noktasına ulaştırılıyordu. Ancak Osmanlı döneminde kaynak değişti. Osmanlı İmparatorluğu, Romanya’dan kaya tuzu almaya başladı. Bunda Osmanlı’nın ticaret merkezi olarak İstanbul’u belirlemesi etkili. Tuzu, Romanya’dan Tuna Nehri yoluyla İstanbul’a getiriyorlardı. Trenin kullanılmaya başlamasıyla birlikte yeniden Tuz Gölü kullanılmaya başlandı” diye konuştu.
Yrd. Doç. Dr. Erdoğu, insan ve hayvan kemiklerinde biriken tuzu belirlemekte kullanılan bir analiz türü bulunduğunu, bu sistem sayesinde insan ve hayvanın kullandığı tuzun dünyanın hangi bölgesinden geldiğinin de belirlenebileceğini kaydetti.
