turksat bilgileri
Türksat uyduya fransız kalmayacak
Sayı: 542 - 25.04.2005 | Fatih Uğur - f.ugur@aksiyon.com.tr
Türksat Genel Müdürü Osman Dur, yeni uydu atmak için hazırlandıklarını belirterek, “Türkiye, uzay yarışından kopmayacak.” diyor. Halen aktif çalışan iki uydusu kalan Türkiye en geç 2008’e kadar yeni bir uydu göndermek zorunda.
Türkiye’nin uzaydaki üç uydusundan biri geçen sene haziranda ömrünü tamamlayarak kızağa alındı.
Türksat 1B’nin uzay çöplüğüne gitmesiyle elimizdeki haberleşme uydusu sayısı ikiye düştü. 42 derece doğu yörüngesinde bulunan Türksat 1C’nin ömrü 2007 sonunda, Fransız-Türk yapımı Türksat 2A’nın ki 2015’te tamamlanacak. Bugüne kadar Monaco’da faaliyet gösteren Eurasiasat, sekiz aydır 16 Haziran 2004 tarihli bir yasayla kurulan Türksat AŞ bünyesinde varlığını sürdürüyor. Şirket, Türkiye’de uluslararası uydu haberleşme faaliyetlerini yürütmekle yetkili tek kuruluş. Türksat AŞ Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Dr. Osman Dur, haberleşme, bilim ve teknoloji yarışının sürdüğü uydu pazarında Türkiye’nin yeni bir vizyonla hareket etmesi gerektiğine inanıyor.
Türkiye´de uyduların hikâyesi Turgut Özal’ın çalışkan bakanlarından Adnan Kahveci’nin projelerine kadar uzanır. TRT’nin uydu yayınlarının gideri, o günlerde PTT bünyesindeki Türk Telekom’un ise haberleşmenin gideri olarak yabancılara ödediği paranın fazlalığı Maliye Bakanı Kahveci’yi harekete geçirir. Bir gün Kahveci Özal’a, “Kendi uydumuzu atalım.” teklifi götürür. Fizibilite çalışmaları yapılır, dünyadaki uydu üreticisi firmalarla temasa geçilir ve planlar tamamlanır. Ancak Kahveci uyduların yolculuğunu göremeden hayatını kaybeder. Planlandığı gibi Türksat uyduları teker teker atılır.
Eurasiasat yüzde 400 kârlı hale geldi
Türkiye’nin ilk uydusu Türksat 1A, Ocak 1994’te arızalanarak düşer. Türksat 1B, 11 Ağustos 1994’te Türksat 1C de 10 Temmuz 1996’da yörüngesine yerleşir. Son uydumuz olan Türk Telekom-Alcatel ortak imali Eurasisat, diğer adıyla Türksat 2A da Ocak 2001’de hizmete girer. Türkiye 80’li yılların sonunda kazandığı vizyonuyla uzaydaki yerini alır. Osman Dur, Kahveci’nin vizyonuyla elde edilen kazanımların, uyduların ömrünün bitmesiyle sona ermesini istemiyor. Bu yüzden ekibiyle birlikte harıl harıl proje üretiyor. Yurtiçi ve yurtdışından genç mühendisleri şirket bünyesine toplayan Dur, “ Herkesin ihtiyacına göre uydudan faydalanabilecekleri yeni projeler üretiyoruz.” diyor.
Sekiz ay önce başlayan sinerjinin ilk nimetleri bugün alınıyor. Örneğin Ocak 2005’ten itibaren Türkiye’deki bütün hava limanlarının haberleşmesi Türksat üzerinden yapılmaya başlandı. Devlet Hava Meydanları İşletmesi’nin yurt çapındaki 4 merkezinde ve 16 uzak istasyonunda bulunan hava yer telsizleriyle radar cihazları ve bunların verilerinin, Hava Trafik Kontrol Merkezleri’ne iletilmesini artık uydular sağlıyor. Deprem, afet, kaza gibi acil durumlarda hava limanları uydu üzerinden haberleşecek. Türksat AŞ, Avrupa’nın ulaşım ve lojistik sektörüne yönelik Galileo projesi ile Asya ülkeleriyle meteoroloji bilgilerinin oluşturulması ve paylaşılmasına yönelik projede de aktif görev alacak. Avrupa Meteoroloji Uyduları İşletme Teşkilatı’nın (EUMETSAT) Orta Asya’ya yönelik projesindeki yer istasyonu Türkiye’de inşaa edilecek. Türksat, meteoroloji bilgilerinin alınması ve aktarılmasında söz sahibi olacak.
Şirket, kısa sürede hem ulusal hem uluslararası alanda yüzden fazla yeni müşteriyle tanıştı. Orta Asya’daki Türki cumhuriyetler, Balkanlar, Afganistan, Kuzey Irak’ta Türkmeneli TV, yerel televizyon ve radyolar ucuzlayan hizmet bedelleri sayesinde Türksat uydularından yayına başladı.
Ağustos 2003’te Monaco’daki Eurasiasat’ta göreve başlayan Osman Dur, değişen stratejiyi “hizmetin müşteriye götürülmesi ve proje üretilmesi” olarak özetliyor. Dur, müşterisiz geçen her günün uydunun sermayesinden kayıp olduğunu hatırlatıyor: “Eurasiasat’ı Türkiye’ye taşıdık. Çünkü müşteriler Türkiye’deydi, pazarlama elemanları Fransız’dı. Operasyon giderlerimiz 7,5 milyon dolardı. Şimdi masraflar 2 milyon dolara düştü. 2003 itibariyle şirketin 98 milyon dolar borcu vardı. Bunu da 45 milyon dolara düşürdük.”
Hizmetlerin Türkiye’ye taşınması sadece masrafları düşürmemiş. Şirketin gelirlerinde de yüzde 400’ün üstünde artış gerçekleşmiş. 6-7 milyon dolar olan yıllık gelir, yeni müşteri ve projelerle 19 milyon dolara yükselmiş. Türksat mühendis ve pazarlama ekibi şimdi 2008’e kadar fırlatılması gereken yeni uydu projelerinin üstünde çalışıyor. Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım’ın “uyduyu atıp müşteri bulma yerine, müşteriyi bulup uyduyu atma” yöntemi üzerinde çalışan ekip, şimdi yüzde 80 doluluk kapasitesiyle çalışan Türksat 1C uydusunun müşterileriyle görüşüyor. Pazar araştırması bittiğinde uydu atma kararı da netleşecek.
Osman Dur, “Türksat 1C büyüklüğünde bir uydu atsak ekstra finansmana ihtiyacımız olmayacak. Kontratlı müşterilerimiz üstünden bile bu uydu atılabilir. Potansiyel müşteri ve talepleri değerlendirerek son fizibilite raporlarını hazırlayacağız. Bugün siparişini versek 2007’nin sonuna kadar uyduyu yapar ve yörüngesine yerleştiririz. Müşterilerimizi kaybetmeden yolumuza devam ederiz.” diyor.
Bu gerçekleşmezse diğer uydu operatörlerinin uydularından biri Türkiye’nin yörüngesine kaydırılarak (deploy) televizyon, radyo ve haberleşme altyapısını kullanan müşteriler korunacak. Bütün ihtimaller değerlendirilerek 2007 sonuna yetişecek şekilde şartnameler hazırlanıyor.
Uzay araştırmalarına 1 .1 milyar YTL
2005-2014 dönemi Ulusal Uzay Araştırmaları Programı’nda, ulusal uzay araştırmalarının 10 yıllık bütçesi 1 milyar 125 milyon YTL olarak belirlendi. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında toplanan Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu’nun kararlarını hatırlatan Dr. Dur, Türkiye’nin en geç 2014 yılına kadar ulusal bir uyduyu uzaya göndermesi gerektiğini belirtiyor. Yeni Türksat uyduları ile ilgili projelerin de bu çerçevede değerlendirildiğini hatırlatarak, çok yakında olumlu sonuç alınacağını ve proje aşamasına geçileceğini kaydediyor.
Geçen sene uzaya 10 haberleşme uydusu fırlatılmış. Halen Astra, Europestar, Eutelsat, Intelsat, Newskies, Panamsat, Globalsat gibi devlerin bulunduğu pazarda haberleşme uydularının maliyetleri 300-400 milyon dolar arasında değişiyor. Bütün uydu operatörleri zarar ederken, Türksat’ın bölgesinde kâra geçtiğini hatırlatan Dur, bölgedeki potansiyelin Türkiye’yi yeni bir haberleşme uydusu atmaya zorlayacak kadar büyük olduğunu belirtiyor. Değişen Ortadoğu, Balkanlar, Orta Asya, Türk uydularının kapsama alanına giriyor.
Meteoroloji, tarım, madencilik, afet ve hasar tespiti amaçlı kullanılan gözetleme uydularının üniversitelerde bitirme tezi olarak yaptırıldığını kaydeden Dur, Özal’lı yıllarda yapılmayan AR-GE faaliyetlerini başlatarak uyduculukta Türkiye’yi söz sahibi yapmak istediklerini dile getiriyor.
Avrupa Uzay Ajansı (ESA), Amerika, Japonya ve Türkiye’de onlarca Türk bilim adamının envanterini çıkarttıran Dur, “Proje oluşturup çağırdığımızda biraraya gelebilecek alanında yetişmiş 100’den fazla bilim adamı var.” diyor. Dur’a göre, Türkiye uyduların en az bir parçasını üretir hale gelmeli. Bunun için üniversite, Türksat, TÜBİTAK’ın işbirliğiyle yapılacak yeni projeler yakında gündeme gelecek. Araştırma merkezi ile başlayacak uzay macerası, astrofizik çalışmaları, 2008’de uzaya astronot gönderilmesi, 2014’te ulusal uydu gönderilmesi şeklinde hayata geçirilecek. En önemli yük 12 yıldan beri uzay araştırmalarıyla uğraşan Türksat çalışanları ve genç bilim adamlarına düşecek.
bu haber aksiyon dergisinden alıntıdır
http://64.233.161.104/search?q=cache...sat+2007&hl=tr
