Osmanli Tarihinin Onemli KİŞİlerİ
Abdullah Cevdet 1869 yilinda Arapkir´de dogdu. Arapkirli tabur imami Haci Ömer Efendi´nin ogludur. Elazig Askeri Ortaokulu´ndan ve Kuleli Askeri Lisesinden mezun olduktan sonra, Askeri Tibbiyeyi bitirdi (1888-1894). Okul siralarinda edebiyata merak saran Abdullah Cevdet, Abdülhak Hamid´in istegine uyarak siirlerini kitap haline getirdi. "Hiç" (1890), "Türbe-i Masumiyet" (1890), "Tulüat" (1891), "Masumiyet" (1896), ilk mensur eseri "Ramazan Bahçeleri" (1891) ve ilk düsünce eserleri "Dimag" (1890), "Fizyolacya-i Tefekkür" (1892) hep bu dönemde yayimlandi. "Ömer Cevdet" adiyla yayimladigi bu ilk eserlerinde özellikle Namik Kemal, Recaizade Mahmut Ekrem, Abdülhak Hamid ve Halit Ziya´nin etkileri sezilir. 1894´ten sonra Ittihatçi gençlerin, özellikle Ittihat ve Terakki kurucularindan olan yakin arkadasi Ibrahim Temo´nun etkisiyle, siyasi sorunlara egildi. Ittihatçilarin faaliyetlerine katildi. Tehlikeli olmaya basladigi anlasilinca, 1895´te tutuklanarak Istanbul´dan uzaklastirilmak amaciyla, Trablusgarp Merkez Hastanesi´nin göz hekimligine getirildi. Fakat Cemiyet adina çalismalarina orada da devam etti. Fizan´a sürülecegini anlayinca, önce Tunus´a kaçti, oradan Fransa´ya geçti (1897). Daha sonra da Cenevre´ye yerleserek, Tunali Hilmi ve Mehmet Resit´in orada kurduklari Osmanli Itilaf Firkasina katildi. Ishak Sukuti ile birlikte dernegin yayin organi olan Osmanli Gazetesini çikardi. Cenevre´de iken "Fünun ve Felsefe" (1897), "Kahriyat" gibi siir kitaplarini yayimladi.
Weber´den "Asirlarin Panoramasi"ni, Gustave Le Bon´dan "Asrimizin Hususu Felsefiyesi"ni ve Hayyam´in "Rubaiyat"ini çevirdi. "Mevlana´nin Divanindan Seçmeler"i yayimladi. Cumhuriyet devrinde de bu tür çalismalarini sürdürdü. Özellikle Gustave Le Bon´un eserlerini dilimize aktardi; "Dün ve Yarin" (1921), "Ilm-i Ruh-i Içtimai" (1924), "Ameli Ruhiyat" (1931). Abdullah Cevdet, II. Mesrutiyet´ten sonra gelisen batililasma akiminin baslica temsilcilerinden biriydi. Abdullah Cevdet 1932 yilinda Istanbul´da öldü.
