DNA Modelinin İcadı
DNA Modelinin İcadı
Içinde bulundugumuz yüzyilin en önemli biyolojik bulusu beklendigi
üzere bir bilim adami ekibi tarafindan tertemiz bir labaratuarda degil,
Cambridge Üniversitesi`ndeki mütevazi odasinda atak genç, Amerikali
arastirmaci 26 yasindaki James Dewey Watson tarafindan
gerçeklestirildi. Watson ve 37 yasindaki arkadasi Ingiliz Kimyaci
Francis H.C. Crick`in biyologlarca deoksiribo nükleik asit ya da DNA
olarak bilinen olaganüstü bilesigin yapisini ortaya çikarma çabalari
hep sonuçsuz kaliyordu. 1867`de kesfinden beri DNA`nin her canlinin her
hücre çekirdegindeki uzun asiri ince iplikler seklinde bulundugu
görülmüstü. DNA`nin vücudumuzun her hücre merkezinde 2 metre sarilmis
uzunlukta bulunmasi sasirtici. DNA alti "yapi tasi``ndan ibarettir.
Fosfor, oksijen ve fosforlu bir madde (Fosfat); adli bir tür seker, ve
nükleik asit bezleri olarak tanina 4 azot bilesigi Watson ve Crick bu
yapitaslarinin görünüste kendi çogaltma yetenegi olan bir maddenin
temel parçalari oldugunu biliyorlardi.
DNA`nin kendini çogaltma
yetenegi olaylari bölünme ve korunmasi seklindeki hayati olaylari
kontrol eder. Hücrenin çogalma ve bölünme özelligi canli yaratiklari
cansiz maddeden ayiran temel etkenlerden biridir. Ve bu nedenle DNA
yasamin temeli sayilmaktadir. Watson ve Cirick`e göre DNA`nin çalisma
prensibi bu bülesiginm yapisi yoluyla en iyi biçimde anlasilabilecekti.
Yillarca süren ümitsiz çabalardan sonra iki arkadas 1953 ilkbaharinda
her biri fakli biçimdeki 6 tamel DNA yapitasindan birini gösteren el
büyüklügünde saç parçalari kestiler. Daha sonra kimyasal baglarin
yerine geçen hareketli ek yerleri kullanmak suretiyle parçalar çesitli
sekillerde yapistirildi. Aylarca süren çabalari sonuç vermeyince iki
arkadas vazgeçmeye karar verdiler.
Bir gece yarisi Watson
helisel bir merdiven rüyasi gördü. Ertesi sabah Crick`e rüyasini
anlatti. 3 gün ve gece sürekli çalismadan sonra iki bilimadami
1920`lerde sanat dünyasini altüst eden kübist heykellerden birine
benzeyen tuhaf bir model yaptilar bu günümüzdeki çift helisin ilk
modeliydi. Yapilan bulusun devrim niteligindeki sonuçlari iki
bilimadamini 1962`de Nobel ödülünü kazandirdiginda DNA`nin 3 harfi
dünyanin taninmis kisaltmalarindan biri olmak üzereydi...
