Google 10 yaşında!
Google, 10 yıl önce bugün, yani 7 Eylül`de ABD`de bir garajda kuruldu. İşte dev arama motorunun hikayesi...
Bugün artık öyle güçlü ki, küresel liderler siyasal nimetleri için
kuyruğa girerken, o da bir yandan tüm medya organlarını silip
süpürmekle tehdit eder hale geldi. Peki ama Google, en özel sırlarımızı
çalıyor olmasın sakın?..
Bugün, kimsenin Google`ın patronajını arkasına almadan ABD Başkanı
olması mümkün olabilir mi? Belki bir zamanlar bu soru saçma olabilirdi.
Ama artık öyle değil. Google`a bugün dünyanın en hızla yükselen ve
belki de en kuvvetli şirketi gözüyle bakılıyor. Günümüzde bu şirketin
hayatımızın her köşesine sinmek gibi bir potansiyeli var. Onunla
haberleri, eğlence dünyasını takip ediyoruz. Enformasyon arıyor ve
dünyayı avcumuza alıyoruz. Google`ın beyaz açılış sayfası ve şen
şakrak, renkli logosu hayatımıza, hatta ruhlarımıza öyle bir girmiş
durumda ki, neredeyse hiç düşünmeden `google`ladığımız bile olabiliyor
"Düşünüyorum, öyleyse Google`ım," sözü de bunun yansıması. 10 yıl önce,
7 Eylül tarihinde bir banliyö garajında bir araya gelen Stanford
Üniversitesi`nden iki `garabet` öğrenci, Larry Page ve Sergey Brin,
Google isimli bir şirket kurdu. Böylece onların anketlerle de başarısı
kanıtlanan, dünyanın bu en değerli markasını yaratmalarının da önü
açılmış oldu. Ama aynı zamanda, onları eleştirenlere bakılırsa, telif
hakkı kanunlarına indirilmiş ağır bir darbenin, medyayı sarsmak üzere
bir nevi `dijital Murdoch` sultası oluşturmanın sorumlusu onlardı.
Ayrıca, dünyadaki en totaliter hükümetten daha ağır biçimde sırlarımızı
tırpanlamanın, gerek basının, gerek reklam sektörünün, gerek
yayınevlerinin ve gerekse TV patronlarının `olmazsa olmaz` ilkelerini,
sivil hakları savunan herkesle birlikte tersyüz eden bu durumun da
müsebbibi, yine aynı ikiliydi. Brin ve Page`in `misyon`u belliydi:
"Dünyadaki tüm enformasyonu organize ederek evrensel anlamda kullanışlı
ve erişilebilir hale getirmek." Onlar zaten bunu şu anda, hatta her
dakika yapıyor. İndekslenmiş web taramalarıyla, bloglarda, kitaplarda,
e-postalarda, haritalarda, fotoğraflarda, videolarda, e-konuşmalarda ve
hatta kendi ansiklopedilerinde... Aslına bakılırsa Google, şu anda
üretmiş olduğu `bilgisayar veritabanı tarlaları`, yani dünyanın dört
yanındaki veri sunucuları aracılığı ile Google`ı kullanan herkesin
bilgisini topluyor ve yine kendi lehine biriktiriyor...
BÜYÜK BİRADER OLMAYA AZ KALDI
Kaliforniya`daki Silikon Vadisi`nde yaşayan ve çalışan İngiltere
doğumlu yazar ve girişimci Andrew Keen`in, siberuzay geçidinin bu iki
gardiyanı üzerine ciddi uyarıları da var: "Son 10 yılda, hiçbir
hükümetin elde edemeyeceği kadar fazla bilgi toplamayı başardılar. Öyle
ki, eski Doğu Alman Gizli Servisi Stasi ve Rus İstihbarat Teşkilatı
KGB`yi, iki zararsız yaşlı kapı komşumuz haline getirdiler. Tam da
bunun son derece belirleyici, nazik bir yanı var. Bu nedenle kötü
niyetli biri onları ele geçirirse, kolayca çağımızın `Büyük Birader`i
olabilirler." Bu kapsamda, Google`ın bir internet bazlı reklam şirketi
olan DoubleClick`i bünyesine katmış olması da, kastedilen alarm
zillerinin ne ölçüde kurulduğunu bize gösteriyor. Bu satış hamlesinin,
şirketin internet reklamcılığı alanında bir tekel yaratabileceğine ve
kullanıcıların kişisel bilgilerini kendi çıkarına biriktirebileceğine
yönelik ağır eleştiriler söz konusu çünkü. Ama Google`ın güçlü
lobicileri, ABD ve Avrupa`daki hukuki düzenlemelerini bu konuda
arkalarına almış olmalarıyla, zaten bu konuyu da sağlama almış gibi.
Aralarında Demokrat Senatör Herb Kohl`ün de bulunduğu siyasetçiler, bu
bakımdan Google`ın denetimsiz yükselişini sorguluyor. Ayrıca ABD`deki
Enerji ve Ticaret Odası Komisyonu, Google`ın kullanıcıların internet
üzerindeki `surf` (gezinti) davranışlarını `depolaması` nedeniyle, kimi
delillere ulaştıklarını açıklamış durumda.
1 TRİLYONUNCU İNTERNET SAYFASI!
Bu anlamda, arama motorları, aşırı hızla artan internet içeriği
konusunda hiç olmadıkları kadar önemli ve belirleyici hale geldiler
bile. Örneğin Google, yakın zamanlarda 1 trilyonuncu internet sayfasını
çoktan `katalogladı`. Yine de Google bile her ülkede, özellikle Çin`de
iyice ağırlığını koymuş değil. Oysa ki Çin`in Amerikan ticari
piyasasındaki rolü yüzde 70`e varmış durumda. Page ve Brin, başından
beri enformasyonu `ücretsiz` ve ticaretle hiç ilgisi olmayacak bir
şekilde organize etmeye gayret ediyormuş `gibi` görünüyor. Yatırım
sermayesiyle, kâr amacı gütmeden aldıkları üç yıllık yol, bunun bir
göstergesi. Ta ki, örneği o güne kadar sadece Google`da rastlanan,
arama sonuçlarına göre `sağdaki` reklam linkleri AdSense projesine dek.
Bu projenin Google`a önce milyonlar, sonra milyar dolarlar getirdiği
herkesin malûmu. Bundan sonrası ise internet üzerinden ticaretin
kurallarını yeniden belirleyen bir yapının ta kendisi; tüm internet
kullanıcılarına göre uyarlanabilen, esnek bir yapı bu. Bu formülün,
söylenenlere bakılırsa Google hesabına yüzde 99`luk kâr getirisinin
yıllık karşılığı toplam 16 milyar 600 milyon dolar. Bu, kurumun yıl
bazında 4 milyar dolarlık kâr elde etmesi de demek. Dahası, Google
dünyanın tüm bilgisini kastetmişse, bunun gerçekten dünyanın tüm
bilgisine denk geliyor olması. Örneğin 2002 yılında kurulan Google
News, son gelişmeleri geleneksel medya üzerinden internete taşıyor.
Gazeteler ise güç bela kotardıkları özel haberlerin, Google`ın kârına
kâr katmak için `iç edildiği` görüşünde. Hatta bu konuda bir Belçikalı
medya grubu, Google`a haberlerinin kendilerinin rızası olmadan
kullanıldığı gerekçesiyle toplam 39 milyon dolar değerinde tazminat
davası açmış bile. Buna bir de, Google`ın 2004 yılında dünyanın ileri
gelen kütüphane ve üniversiteleriyle yaptığı, kitapların dijital olarak
taranma ve okunabilme anlaşması eklenmiş durumda. Bu anlamda sitenin
bir ziyaretçisi, Google Book Search`a girerek Oliver Twist veya The
Wealth of Nations kitaplarının tamamını veya sayısız öteki telif hakkı
bulunmayan kitabı, bilgisayarına kolayca indirebiliyor. Yine, başka bir
arama yapılacak olursa, halihazırda telif hakkı korunan öteki
kitapların bazı bölümlerine erişmek de işten bile değil. Diğer yandan,
Google Maps ve Google Earth de, 2005 yılında hizmete girmelerinden bu
yana gezegenimizin çarpıcı bir etkileşimli haritasını bize göstermekte.
Birçok özel şirket ve NASA izniyle kotarılmış uydu fotoğraflarıyla
bezeli bu uygulamaya ek olarak ortaya çıkan Google Street View ise,
henüz sadece ABD`de kullanılıyor ama şimdiden ortalığı birbirine katmış
gibi. Medyada kimileri, bu program aracılığıyla göz seviyesinde çekilip
internete konulan gündelik görsellerin mahremiyeti zedelediğine
inanıyor. Ancak Google, bu konudaki ısrarını aynı uygulamanın İngiltere
versiyonuyla gelecek yıl da gösterecek. Üstelik bu versiyonda otomobil
plakaları ve sivillerin yüzleri de seçilebilecek. Tüm bunların
ötesinde, en çok dikkat ve ilgi uyandıran gelişme, elbette Google`ın
YouTube`u milyar dolarlarla huuppp diye yutup, 2006`da alması.
Bilindiği gibi, YouTube`un ortaya çıkması, bildik medya manzarasını da
kökünden etkiledi. Öyle ki, izleyicilerin kendi kendilerine TV ve video
kliplerini izleyecek olmaları ABD kökenli eğlence devi Viacom`un,
`devasa telif hakkı zararı` gerekçesinden ötürü 1 milyar dolarlık bir
tazminat davasına bile konu olabildi. Google`ın uzantıları, bugün her
tarafta. Blog, e-posta, özel mesajlaşma, alışveriş ve sosyal iletişim
ağı, bunların arasında geliyor. Hatta yakın zaman önce hizmete alınan
doküman ve kelime işlemci programı da, Microsoft`un bu konudaki iş
yazılımı piyasasına gözünü dikmiş gibi. Bu anlamda Knol isimli Google
ansiklopedisi de, kullanıcıların müdahale edip yeniden düzenleyebildiği
biçimiyle, Wikipedia`nın halefi gibi. ABD`deki Google Health uygulaması
ise, kullanıcıların sağlık kayıtlarını internete taşıyor. Kurum
tercüme, video arama, ses tanımlama gibi yenilikleri de gündemine almış
gibi. Bununla da yetinmeyen Google kurucuları, şu günlerde açtıkları 20
milyon dolar ödüllü Ay`a yolculuk proje yarışmasıyla gündemi yeniden ve
toptan belirlemiş görünüyor. Google`ın yarattığı izlenim Mikelanj`ın
heykeline de konu olan Davut`tan, giderek ezeli hasmı Golyat`a doğru
dönüşüyor olsa gerek. Intel`in eski üst düzey yöneticisi Andy Grove`a
bakılırsa, Google bugün `hemen her endüstride parmağı olan` bir hal
arzediyor. Kısaca garajdan kente açılan haliyle Google, artık bugün
dünyayı yutacak bir şirkete dönüştü dense, yeri.
Rakamlarla Google analizi
Googol - Bir sayısının yanına 100 tane sıfır koyulduğunda ortaya
çıkan sayı, `googol` olarak tanımlanıyor. Brin ve Page, bu kelimeden
esinlenerek şirketlerine Google ismini vermişler. (Telaffuz `yanlışı`
da bu tercihe dahil!)
4 - Google şirketinin Kaliforniya`daki Menlo parkında 1998 yılı eylül ayında kurulduğu sırada kadrosunda olan kişi sayısı.
19 bin 604 - Dünya çapında Google`da çalışan ve
`Googler` olarak anılan kadrolu eleman sayısı. Bu kişilerin bir çoğu
Kaliforniya`nın Santa Clara kentindeki Googleplex`te çalışıyor.
70 / 30 - Google`daki kadın ve erkek çalışanların birbirlerine oranı.
% 60 - Dünya üzerindeki internet aramalarının toplamının Google oranı.
% 86 - Sadece İngiltere`de Google kullanılan arama sayısı oranı.
25 bin - Google yayına başladığında depoladığı
sayfa sayısı. Bugün bu sayı milyarları aşmış durumda. Kurum, sahip
olduğu siteleri her seferinde yeniden katalogladığında mevcut site
sayısı yüzde 10 ile 25 civarında artıyor.
0 - Google`da sabah kahvaltısı, öğle ve akşam yemeği ücretsiz.
157 milyar dolar - Google`ın tahmini piyasa değeri.
% 40 - Google`ın kontrolündeki online reklamların yüzdesi.
1 gün - Google çalışanlarının, kendi işleri
dışındaki özel projelere ayırdıkları özel gün. Google yönetimi bu
uygulamanın önemli geri dönüşleri olduğunu açıklıyor.
112 - Google`ın bildiği yabancı dil sayısı. Böylece, kullanıcılar açılış sayfalarını Latince, hatta Klingonca`ya çevirebiliyorlar.
1 milyon - Google`da çalışmak üzere, kuruma gönderilen CV`lerin yıllık ortalama sayısı.
Onu sadece bir arama çubuğu zannetmeyin!
Çünkü...
Google Türkiye Ofisi: 2006 yılı haziran ayında
faaliyetlerine başladı. `Google Türkiye Region 4` olarak adlandırılıyor
ve gelişen pazarlar bölgesine bağlı olarak çalışmaya devam ediyor.
Gelişen pazarların merkez ofisi ise Londra`da. Google`ın gelişen
pazarlar bölgesi kapsamında yer alan Google Türkiye ofisi, ağırlıklı
olarak Türkiye`deki `online` pazarlama aktivitelerini desteklemek ve
geliştirmek üzere çalışmalar yapıyor. Google`ın son kullanıcı ve
kurumlara yönelik `yerelleştirilen` servislerinin, Türk kullanıcılara
daha hızlı erişimi bu ofisle sağlanmakta. Örneğin Google son dönemde
Turkcell`le yaptığı işbirliği ile, gmail`e Turkcell kullanıcılarına cep
telefonlarından erişim imkânı sağlamış.
Google Haber Portalı: İnternetteki
www.news.google.com.tr adresi, Türkiye`deki yüzlerce medya kuruluşunun
haberlerini sürekli ve kullanıcı bazında esnek bir yapı ile
güncelliyor. Bu, enformasyona dayalı mesleklerde çalışanlara büyük bir
kolaylık da demek.
Chrome: Google`ın Internet Explorer 7 ve Firefox 3`e karşı son tarayıcı hamlesi.
Google Trends: Google`ın küresel `trend` arama
motoru. O gün, o saat dünyada kim, neyi kafasına takıyorsa, klik klik,
tüm istatistikleriyle burada. Nerede? Orada: www.google.com/trends
iGoogle: iGoogle, kişiselleştirilmiş Google
sayfası. İnternet kullanıcıları açılış sayfalarına web`in her yerinden
haber, fotoğraf, hava durumu ve birçok öğe ekleyebiliyor. Google
sayfalarını diledikleri gibi oluşturabiliyor. Yani, "Herkesin Google`ı
kendine," demek için de bir adres, var.
Genel bilgi için: www.google.com
Google`ca `10 emir`
İnsanlara odaklan: Yaşamlarına, çalışma biçimlerine ve düşlerine.
Her milisaniyenin bir hatırı var.
Basit olan daha kudretlidir.
Amatörleri devreye sokup, uzmanların dikkatini çek.
İcat etmeye cüret et.
Bu dünya için tasarla.
Bugünün ve yarının işi için plan yap.
Akıl bulandırmadan, göz okşa.
İnsanların güvenlerine değer biri ol.
İnsani bir dokunuşun olsun.
Kaynak: SABAH PAZAR
