AIDS Tehlikesi Yaygınlaşıyor!...
AIDS Tehlikesi Yaygınlaşıyor!...
AIDS´in görülme sıklığı tüm dünyada ve Türkiye’de gün geçtikçe artıyor. Cinsel yolla bulaşan hastalıklar arasında yer alan AIDS´teki bu artışı korunmasız ilişkilerin yaygınlaşması tetikliyor. Kimin AIDS virüsü taşıyıp taşamadığının dışarıdan bakarak anlaşalılamayacağını vurgulayan uzmanlar, bu nedenle önlem almanın gerekliliğine dikkat çekiyorlar.
Anadolu Sağlık Merkezi’nden Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Elif Hakko´nun verdiği bilgilere göre, cinsel yolla bulaşan hastalıklar dünyada ilk 10 ölüm nedeni arasında yer alıyor. Bu hastalıkların görülme sıklığı tüm dünyada ve Türkiye’de gün geçtikçe artıyor. Her yıl 250 milyondan fazla yeni olgu ortaya çıkıyor. Bazen belirtisiz seyrettiğinden halk içinde daha kolay yayılıyor. Kısırlık ve dış gebeliğe, kansere neden olabiliyorr. Bazı cinsel yolla bulaşan hastalıklar doğumdan önce, doğum sırasında veya doğumdan hemen sonra anneden bebeğe bulaşabiliyorr. Erken tanı ve tedavi ile tam iyileşme sağlanabiliyorr. Çoğu cinsel yolla bulaşan hastalık, AIDS bulaşmasını da kolaylaştırıyorr.
Etken HIV (Human Immunodeficiency Virus) Retroviridae ailesinin lentivirüs alt ailesine ait zarflı bir RNA virüsü olan AIDS´e (Acquired Immunodeficiency Syndrome-Edinilmiş Bağışıklık Yetersizliği Sendromu) ise Türkiye’de ilk olarak 1985 yılında rastlandı. Bu tarihte bir AIDS ve bir taşıyıcı olmak üzere toplam 2 olgu tespit edildi. Ancak 2005 sonu itibariyle Türkiye´de 2 bin 254 bildirilmiş HIV pozitif olgusu bulunuyor.
Bağışıklık Sistemini Yıkıma Uğratıyor
HIV virüsü vücudun bağışıklık sisteminin yıkıma uğramasına neden olur, vücut direncini azaltır. Sağlıklı insanlarda hastalık yapmayan bazı mikroorganizmalar çok ciddi klinik tablolara yol açar. Kaposi sarkomu ve lenfoma gibi kanser türleri gelişir.
Kimler Risk Altında?
Risk altındaki kişiler; çok kişi ile cinsel ilişki kuranlar, cinsel ilişkiyi kazanç yolu yapanlar, korunmasız cinsel ilişkiye giren kişiler, eşlik eden cinsel yolla bulaşıcı hastalık olması, damar içi ilaç bağımlıları, yurtdışında kendini AIDS’ten koruyamayanlar, kan ve kan ürünleri ile tedavi gören hastalar, enfeksiyonlu annelerin çocuklarıdır. Ancak AIDS el sıkışmayla, deriye dokunmayla, hastanın kullandığı çatal, bıçak, bardak, tuvalet, duşun da kullanılmasıyla, besinler, sivrisinek ve böceklerle, hava yoluyla ve günlük yaşamdaki olağan davranışlarla bulaşmaz.
Hastalığın Evreleri...
HIV enfeksiyonu 5 evreden oluşur. Evre 1: akut enfeksiyon, Evre 2: Erken evre hastalık, Evre 3: orta evre hastalık, Evre 4: Geç evre hastalık Evre 5: İleri evre hastalık. Belirtiler bu evrelere göre değişiklik gösterir;
Evre I: Belirti olmayabilir veya virüs alındıktan 2-6 hafta sonra ateş, lenf bezlerinde şişme, farenjit ve deri döküntüleri görülebilir.
Evre II: Yakınmasız veya ağız lezyonları oluşabilir. Tedavisiz ölüm %5 oranındadır.
Evre III: Çoğunlukla yakınmasız geçer. Kas ve eklem ağrıları, halsizlik olabilir. Solunum yolu enfeksiyonları görülebilir. Tedavisiz ölüm oranı %20-30’dur.
Evre IV: AIDS evresidir. Bu evrede enfeksiyon riski yüksektir. Tedavisiz ölüm:%50-70’tir.
Evre V: Fırsatçı enfeksiyonlar, kanserler, nörolojik hastalıklar bu evrede görülür. Tedavisiz yaşam süresi en fazla 2 yıldır.
AIDS Tanısı ve Tedavisi
Tanısı ELISA yöntemi ile Anti HIV’ye bakılarak konur. Ancak Anti HIV pozitifse doğrulama testlerinin yapılması gerekir. Doğrulanıktan sonra ise CD4 düzeyi ve HIV RNA sonuçlarıyla tedavisi düzenlenir.
Tedavide çok sayıda ilaç kullanılır. Son yıllarda geliştirilen ilaçlar HIV tedavisinde çok büyük başarılar sağlamıştır ancak hala virüsü tamamen ortadan kaldıran ilaçlar mevcut değildir. Aşı ile ilgili uzun yıllardır çalışmalar yapılmasına rağmen henüz AIDS’ten korunmada etkili bir aşı bulunmamıştır.
Korunmak İçin...
AIDS’ten korunmanın en önemli ve etkin yolu, sadakate dayalı tek eşliliktir. Bunun dışında tek korunma yolu prezervatif kullanımıdır. Bu nedenle kullanımı teşvik edilmelidir. Kimin HIV ile enfekte olduğunu veya AIDS olup olmadığını dışarıdan bakarak anlamak mümkün değildir. Kişinin kendisi tek eşli olsa bile cinsel partneri tekeşli olmayabilir. Bu nedenle ne olursa olsun korunmasız ilişki önerilmez.
