Karl Marx - David Hume - Sir Karl Popper
Karl Marx - David Hume - Sir Karl Popper
Karl Marx
• Friedrich Engels ile “Komünist Manifesto” yu yazmıştır
• Yalnızca kuram değil bütünsel bir dünya görüşünün ifadesini yapmıştır.
• Hegel’in diyalektiği ile Feuerbach’ın maddeciliğni birleştirdi.
• Var olan düzenin her yönüyle eleştirlmesini savunuyordu.
• Alman halkının kurtuluşunu gerçekleştirecek tek hareketin proletarya olduğunu öne sürdü.
• Toplumsal sınıfların maddi temelini oluşturan :mülkiyet ve işbölümü demiştir.
Yabancılaşmış emek ve yabancılaşma kavramlarını ortaya attı.. özel mülkiyetin ancak geniş devrimci kitle hareketiyle ortadan kalkabileceğini savundu.
• Eserlerinde sosyalizmin bir ütopya olmaktan çıkarıp bilimsel hale getirmiştir. Üretici güçlerin gelişmesiyle toplumsal ilişkilerin niteliğininde değiştiğini, bütün tarihsel gelişmenin üretici güçler ile üretim ilişkileri arasındaki çelişmeden kaynaklandığı görüşüne yer vermiştir.
• Manifestosu “bütün ülkelerin işçileri birleşin !” çağrısıyla bitiyordu.
• İnsanlık tarihinin gelişme yasası.
• Kapitalist üretim tarzının ve bu tarzın yaratmış olduğu burjuva toplumun işleyiş yasası.
• Marksizim maddeci, diyalektik ve hümanist bir dünya görüşüdür.
• Diyalektik maddecilik: maddecilik. Evrendeki tek özün “madde” olduğunu ve bütün varlıkların maddeden türediğini ileri süren bir dünya görüşü. Bu anlamda maddecilik, her türlü gerçekliğin tek özünün “düşünce” olduğunu öne süren “düşüncecilik” in tam tersi oluyor.
David Hume
• Tüm çağdaş düşünceci yanılgıların babası sayılabilir.
• Kant’çı ve olgucu bilinemezcilik onun ürünüdür.
• Eleştircilik, olguculuk, yeni olguculuk, pragmacılık, varoluşçuluk vb. Gibi birçok çağdaş düşünce öğretisi Hume’un öğretisidir.
• Duyum ve deney nesnel gerçekliği değil onun sadece izlenimlerini verir. Aldığımız bu izlenimlerimizden düşüncelerimiz doğar. Nesnel gerçeklik hiçbir zaman bilinemez. Çünkü onu bilmek için deneyden başka hiçbir kaynağımız yoktur der.
• Deney evrensel değildir çünkü sınırlıdır, daha yeni bir deneyin ne sonuç vereceğini bilemeyiz. Deneyin bugüne kadar aynı sonucu vermesi bundan sonrada aynı sonucu vereceğini ispatlamaz.
Sir Karl Popper
• Bilginin zihinsel deneyimden kaynaklandığını savunmuştur.
• Bilim felsefesine katkısı; deneysel bilimlerde tümevarım yöntemine karşı çıkmasıdır. Buna göre bilimsel bir varsayım yapılan gözlemlerde üst üste aynı sonucun alınmasyla sınanıp doğrulanır. Ancak Hume’un da belirttiği gibi, ancak bu onaylayıcı sonuçtan sonsuz defa yaparsak kuramın doğruluğu ispatlanır der.
• Popper bunun yerine varsayımların tümdengelim yoluyla, “yanlışlanabilirlik ölçütü” ile geçerlilik kazanabileceğini savundu. Buna göre bilimadamı doğruluğunu savunduğu tezin tersine dair tek bir istisna bulmaya çalışır. Karşıt bulgunun bulunmayışı kuramın kanıtı olur.
• Popper e göre astroloji, metafizik, marksist tarih ve freudcu psikanaliz gibi sahte bilimler yanlışlanabilirlik ilkesini uygulamadıklarından deneysel bilim değildir.
Popper’e ait bilgiler
• Açık Toplum ve Düşmanları (eseridir)
• Tarihselciliğin Sefaleti
• Bilimsel Buluşun Mantığına Ek
• 1965 te sür ünvanı almıştır
• 1902 Viyana doğumludur.
